Na południe od Wilna , przy granicy z Białorusią leży jedno z najstarszych miast Litwy - Ejszyszki. Ejszyszki i Soleczniki dzieli odległość 33 km szosą. Miasto ma własny herb.

Od początków założenia , czy w czasie świetności w wieku 17, gdy otrzymało prawo magdeburskie za panowania Jana III Sobieskiego pozostawało miasteczkiem prowincjonalnym , lecz na ważnym szlaku zwanym "gościńcem raduńskim", prowadzącym z Wilna do Krakowa.
Według kronik litewskich , Erdziwiłł syn Montwiły , jeden z książąt litewskich w 11 wieku odzyskawszy od książąt ruskich pograniczne powiaty litewskie, rozdzielił znaczne w nich ziemie między trzech najzasłużeńszych wodzów swoich. Z tych jeden zwany Eixis czy też Eiszius rodem Żmudzin dostał około roku 1070 znaczną posiadłość w okolicach Lidy, która od imienia jego została nazwaną.

Najważniejszym ośrodkiem życia miasteczka i okolic był kościół pod wezwaniem Wniebowstąpienia Pańskiego zbudowany w latach 1846-1852. Projekt kościoła oraz plan budowy wykonał według wymogów "architektury cywilnej" , inżynier i historyk Teodor Narbutt . Wysoka dzwonnica (40m) z bramami z boków jest rzadkim połączeniem kompozycyjnym w architekturze. Kościół posiada wiele zabytkowych dzieł sztuki . Najcenniejsze są obrazy z 18-19 wieków- portret księdza Kalinowskiego , obrazy "Wniebowstąpienia Chrystusa" i "Maria" - to zabytki rangi republikańskiej. Na cmentarzu kościelnym ostatnio ustawiono rzeźbę "Błogosławieństwo". Dwie osobne części miasta ukształtowały się jeszcze w końcu XIII wieku oraz w XIV wieku z obu stron rzeki Wersoki . Południowa część jest większa. Dawny plac rynkowy z przyległymi uliczkami od 1969 roku jest zabytkiem urbanistycznym Litwy. Ejszyszki były znane przede wszystkim ze swych czwartkowych jarmarków na Wniebowstąpienie Pańskie , które odbywały się od 1672 roku .

W wieku XIX chociaż handel w mieście należał do Żydów ( w 1866 r. z 715 mieszkańców aż 610 stanowili Izraelici , w 1897- 3196 mieszkańców, a rok wcześniej mieszkało 3156 ludności żydowskiej , ale nie najgorzej na handlu miała okoliczna szlachta, która na targach sprzedawała trzodę chlewną i konie.
Mieszkańcy starostwa Ejszyszki byli zróżnicowani narodowościowo: Żydzi, Polacy, Litwini oraz Tatarzy.

Wrzesień 1941 roku był tragiczny dla mieszkańców miasteczka. Hitlerowcy zamordowali około 4 tysięcy Żydów.
Ejszyszki były przez wiele stuleci miasteczkiem wielonarodowym i takim pozostaje do dnia dzisiejszego. W czasach obecnych zmieniły się proporcje narodowościowe, ludność polska stanowi większość .

Grodzisko ejszyskie położone jest w odległości ponad kilometra od miejskiego kościoła przy szosie do Solecznik. Na grodzisku zachowały się resztki budynków telegrafu optycznego Petersburg- Warszawa z pierwszej połowy XIX wieku.
Na miejskim cmentarzu przy Jurysdyce są dwa zabytki rangi lokalnej. To krzyże z kapliczkami.

W 3 kilometrach od Ejszyszek , w Gornostajiszkach znajduje się pałac, niegdyś należący do majątku Sekluckich. Parterowy budynek został wybudowany na początku XIX wieku. Na liście zabytków dawnego dworku znajdują się też oficyny, młyn wodny, spichlerz, brama wiodąca do majątku.