![]() |
![]() |
|
|
|
|
Dziewieniszki Dziewieniszki są położone nad rzeką Gawją w odległości 27 km od Solecznik . Nazwa tej miejscowości - jak podaje N. Rouba - pochodzi od słowa litewskiego "dziewieniszki" , oznaczającego pokłady czerwonego piasku. Po raz pierwszy ta miejscowość w źródłach historycznych wzmiankowa była w roku 1385 jako wieś (zagroda) Mingaiły. Pierwszy kościoł pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny zbudowany został w 1474 roku przez wojewode kijowskiego Marcina Gosztołda. Prawa część Dziewieniszek ukształtowała się w XIV- końcu XVII wieku , więc Dziewieniszki które stały się miasteczkiem już w XV wieku , są interesujące zarówno pod względem historycznym jak i architektonicznym.Pod koniec XVI wieku w Dziewieniszkach żył poeta Andrzej Rymsza. Jego wiersze zostały wydrukowane w 1588 we wstępie do Statutu Litewskiego. Dziewieniszki są typowym przykładem osiedla starych ziem litewskich , do których zalicza się południowo- wschodnie miejscowości Republiki Litewskiej i sąsiedniej Białorusi. W 1969 roku Dziewieniszki zostały wpisane na listę zabytków urbanistycznych o lokalnym znaczeniu. Najważniejszym zabytkowym urbanistycznym elementem dziewieniszek jest czworokątny plac, na którym zbiega się pięć historycznych szlaków.
Do czasów współczesnych zachował się drewniany XVIII -wieczny kościół
Najświętszej Marii Panny. W 1903 roku przy kościele tym wzniesiona została 21- metrowa
kamienna dzwonnica z bramą. W odległości 2 km na północny wschód od Dziewieniszek znajduje się 8 zachowanych kurhanów. Przy jednym kurhanie leży głaz zwany Mokai , będący pomnikiem archeologii i przyrody. Jeszcze jeden interesujący głaz znajduje się w południowo-wschodniej części tego samego lasu.
Godnym uwagi turysty jest Dziewieniski Historyczny Park Regionalny utworzony w 1992 roku i
zajmujący 10876 ha powierzchni gminy dziewieniskiej i poszkońskiej. Znajduje się tu
wiele interesujących zabytków przyrodniczych I architektonicznych , wśród nich dąb
grybiski , którego wiek szacuje się na 400-500 lat, mitologiczne kamienie, kurhany itd.
Wieś Norwiliszki położona jest w tak zwanym dziewieniskim " wyrostku
robaczkowym" w odległości 12 km na pół nocny wschód od Dziewieniszek , tuż przy
granicy z Białorusią. Na początku XVII wieku był tam folwark surwilskiego majątku. W
latach 1617-1618 jego właścicielka Dorota Szorcowa z Zenowiczów ufundowała z kamienia
kościół i klasztor. Niestety, po powstaniu Listopadowym na rozkaz władz carskich
kościół został zburzony. |
| Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych, 2001 | |